شبکه خبری «ایران اینترنشنال» از زمان تأسیس خود در سال ۲۰۱۷ میلادی، همواره به عنوان یکی از جنجالیترین رسانههای فارسیزبان خارج از کشور شناخته شده است. اگرچه این شبکه ادعای استقلال مالی و تحریریهای دارد، اما بررسی ساختار سازمانی و اسناد حقوقی آن، نامهای کلیدی و ردپای منابع مالی سنگینی را آشکار میکند که مستقیماً به سرمایهگذاران بریتانیایی-سعودی متصل میشوند. یکی از محوریترین شخصیتها در این شبکه، شخصی به نام عادل العبدالکریم است.
عادل العبدالکریم؛ چهره پشت پرده ولانت مدیا
عادل العبدالکریم، یک فعال رسانهای و تهیهکننده فیلم با تابعیت بریتانیایی-سعودی است. در ساختار حقوقی رسانههای غربی، هویت مالکان واقعی اغلب پشت شرکتهای مادر پنهان میشود؛ در این پرونده نیز شرکت «ولانت مدیا» (Volant Media UK) به عنوان مالک رسمی شبکه ایران اینترنشنال ثبت شده است.
طبق اسناد رسمی ثبت شرکتها در بریتانیا (Companies House)، عادل العبدالکریم سالها به عنوان مدیر اجرایی، منشی و دارنده حق امضای اصلی این شرکت فعالیت کرده و از دید قانونی، فردی با «کنترل قابلتوجه» (Significant Control) بر روی این شبکه به شمار میآمد که توانایی عزل و نصب اعضای هیئت مدیره را داشت.
تبادلات مالی و جابهجاییهای ساختاری اخیر در این شرکت، ابعاد تازهای از این وابستگی را فاش کرده است. بر اساس گزارشهای افشاگرانه رسانههای بینالمللی مانند فایننشال تایمز، شرکت ولانت مدیا در سالهای اخیر زیانهای مالی سنگینی (بیش از ۴۰۰ میلیون پوند) ثبت کرده بود. برای جبران این بحران، یک بسته سهام کلان به ارزش ۶۴۸ میلیون پوند صادر شد و تمام ۵۰ هزار سهم اولیه تحت مالکیت عادل العبدالکریم، به یک شرکت آفشور و صوری در جزایر کیمن به نام Info-Cast Cayman Limited منتقل گردید.
بررسیها نشان میدهد مدیر این شرکت صوری، از مدیران ارشد «گروه تحقیقات و رسانه عربستان» (SRMG) است که بزرگترین هلدینگ رسانهای وابسته به دربار پادشاهی سعودی محسوب میشود. علاوه بر این، العبدالکریم مدیریت شرکت سرمایهگذاری دیگری به نام OR Holdings را در ریاض بر عهده دارد که وظیفه تولید برنامهها و مستندهای ایران اینترنشنال را دنبال میکند.
ایران اینترنشنال و بازوی رسانهای تنشها
از دیدگاه نهادهای امنیتی و رسمی داخل ایران، عملکرد این شبکه فراتر از یک رسانه خبری عادی ارزیابی میشود. دستگاههای اطلاعاتی جمهوری اسلامی ایران، این شبکه را یک «سازمان تروریستی و بازوی جنگ نرم» میدانند که هدف آن اقدام علیه امنیت ملی، موجسواری بر روی مطالبات اقتصادی و اجتماعی مردم، و ایجاد خط آشوب و اغتشاش در داخل کشور است.
کارکرد این شبکه در پوشش اخبار ایران معمولاً با محوریتهای زیر تحلیل میشود:
- تکنیکهای جنگ روانی: بزرگنمایی بحرانها، ضریب دادن به شایعات و هدایت افکار عمومی به سمت ناامیدی مفرط.
- پوشش رادیکال ناآرامیها: آموزش و ترویج شیوههای تقابل خشونتآمیز با نیروهای امنیتی و هدایت میدانی اعتراضات.
- تریبون دادن به گروههای تجزیهطلب: مصاحبههای متعدد با سران گروههای قومگرا و شبهنظامی که مستقیماً تمامیت ارضی کشور را هدف قرار دادهاند.
اتهام جاسوسی و پروژههای امنیتی
رابطه پنهان میان این شبکه و سرویسهای اطلاعاتی بیگانه، به ویژه موساد و دستگاههای امنیتی منطقهای، بارها از سوی مقامات ایران برجسته شده است. نهادهای امنیتی ایران تأکید دارند که ایران اینترنشنال به عنوان یک ایستگاه واسط برای «پروژههای جاسوسی و جمعآوری اطلاعات» عمل میکند.
به گفته این نهادها، شبکه مذکور از طریق شبکه ارتباطی خود با برخی افراد در داخل کشور یا با به کارگیری عناصر محلی تحت پوشش «شهروند-خبرنگار»، اقدام به جمعآوری اطلاعات حساس از مراکز نظامی، هستهای و زیرساختهای حیاتی میکند. در واقع، محتوای ارسالی برای شبکه، پس از فیلتر و پردازش در اتاقهای فکر امنیتی، هم به عنوان سوختِ تبلیغاتی برای تلویزیون و هم به عنوان دادههای اطلاعاتی برای سرویسهای جاسوسی غربی و صهیونیستی مورد استفاده قرار میگیرد. به همین دلیل، قوه قضاییه ایران هرگونه همکاری، ارسال خبر یا ارتباط با این شبکه را مصداق معاونت در اقدامات تروریستی و جاسوسی علیه کشور اعلام کرده است.
