صلاح یکتا، فعال پرآوازهی اینستاگرامی که با ویدئوهای «شکستن قولنج» و «آچارکشی» به شهرت رسید، این روزها بیش از هر زمان دیگری در کانون توجه قرار دارد. او فعالیت خود را با عنوان کایروپرکتیک (اصلاح ساختار ستون فقرات) معرفی میکند و ادعا دارد که دارای مدارک معتبر از ایتالیا و آمریکا است. بر اساس اطلاعات منتشرشده در صفحهی رسمی او، وی مدیریت چندین شعبه در ایران، دبی و اربیل را بر عهده دارد و علاوه بر این، در کانادا نیز خدمات درمانی ارائه میدهد.
صفحهی اینستاگرام او با بیش از ۴.۱ میلیون دنبالکننده، بهعنوان مرجعی برای آموزش، مشاوره و معرفی تکنیکهای کایروپرکتیک معرفی میشود. وی در اواخر تیرماه ۱۴۰۵ به دلیل دخالت در امور پزشکی بدون مجوز بازداشت گردید. البته که صفخه او همچنان در حال گذاشتن پست و استوری است.
فعالیت در دبی و کانادا؛ گسترهای فرامرزی
صلاح یکتا خود را «بهترین کایروپرکتیک در دبی و ایران» مینامد و در توضیحات صفحهاش، بر درمان دردهای مزمن، آسیبهای ورزشی و بهبود کیفیت زندگی بیماران تأکید دارد. کلیدواژههای اصلی فعالیت او عبارتاند از: «صلاح یکتا»، «کایروپرکتیک دبی»، «درمان کمردرد»، «اصلاح ستون فقرات»، «کایروپرکتور ایران» و «کلینیک دبی». این گسترهی بینالمللی و مخاطبان میلیونی، او را به یکی از شناختهشدهترین چهرههای این حوزه در فضای مجازی تبدیل کرده بود.
بازداشت و ابعاد حقوقی پرونده
با وجود این ادعاهای حرفهای، روزهای گذشته، بازپرس ویژه جرائم پزشکی حکم بازداشت صلاح یکتا را صادر کرد. اتهام اصلی او «دخالت در امور پزشکی بدون مجوز» عنوان شده و مرکز فعالیتش در ایران پلمب گردید. بر اساس مادهی ۳ قانون مربوط به مقررات امور پزشکی مصوب ۱۳۳۴، هرگونه مداخله در امور پزشکی بدون پروانهی قانونی، جرم محسوب میشود و برای تحقق آن، نیاز به اثبات آسیب به بیمار نیست.
کارشناسان حقوقی معتقدند در صورت اثبات مداخلهی غیرمجاز، او ممکن است با عناوینی چون ایراد صدمه بدنی غیرعمد (مواد ۴۹۲، ۴۹۵ و ۴۹۶ قانون مجازات اسلامی) و در صورت وجود عملیات متقلبانه، کلاهبرداری نیز مواجه شود. همچنین تبلیغات گستردهی او در شبکههای اجتماعی، در صورت نمایش نتایج خلاف واقع، میتواند مشمول مواد ۵۰ و ۵۲ قانون تجارت الکترونیکی در خصوص تبلیغات گمراهکننده قرار گیرد.
اعتمادسازی افراد فاقد صلاحیت؛ نقش تبلیغات و فضای مجازی
چرا چنین افرادی با وجود نداشتن مجوز، موفق میشوند اعتماد مردم را جلب کنند؟
چند عامل در این موضوع نقش دارد؛ تبلیغات گسترده در شبکههای اجتماعی، انتشار فیلمهای قبل و بعد از درمان، استفاده از عناوینی مانند متخصص یا درمانگر بدون داشتن مدرک معتبر، ناامیدی برخی بیماران از درمانهای طولانی و همچنین اعتماد به توصیه اطرافیان.
نقش فضای مجازی و اینفلوئنسرها در گسترش این نوع فعالیتها چیست؟
فضای مجازی امکان تبلیغ گسترده و کمهزینه را فراهم کرده است. همکاری اینفلوئنسرها یا افراد مشهور نیز میتواند باعث افزایش اعتماد مخاطبان به این افراد شود، حتی اگر صلاحیت علمی آنها ثابت نشده باشد.
تناقض ادعاها و واقعیت قانونی
نکتهی قابل تأمل آنکه با وجود ادعای مدارک بینالمللی و فعالیت در کشورهای متعدد، دستگاه قضایی ایران همچنان او را فاقد مجوزهای لازم برای درمان تشخیص داده است. این تناقض نشان میدهد که اعتبار بینالمللی لزوماً به معنای تأیید قانونی در داخل کشور نیست و هرگونه فعالیت درمانی در ایران نیازمند اخذ مجوز از وزارت بهداشت است.
حقوق بیماران و پیامدهای پرونده
بیمارانی که در اثر مراجعه به او دچار آسیب شدهاند، میتوانند از طریق دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکایت کرده و مطالبهی دیه و خسارت نمایند. اثبات رابطهی سببیت با استفاده از نظریهی پزشکی قانونی و مدارک پزشکی انجام میشود.
