در مکتب تشیع، امامان معصوم (ع) پس از پیامبر اکرم (ص) راهنمایان و رهبران الهی برای مسلمانان هستند. زندگی هر امام پر از درسها، صبر و مبارزه با مشکلات زمان خود بوده است. در این مقاله اسامی دوازده امام به ترتیب همراه با معرفی کوتاه، لقب، کنیه، تولد و شهادت آمده است.
پیامبر اکرم و حضرت زهرا (س) به همراه ۱۲ امام تشیع ۱۴ نوری هستند که عالم را منور کردهاند. ۱۴ ولی و حق که مانند آنها نیامده و نخواهد آمد. فهرست اسامی دوازده امام به ترتیب دقیقا مناسب برای یادگیری کودکان است تا این 12 نور در ذهن فرزندانمان نهادینه شوند.
اسامی امامان به ترتیب (اسامی دوازده امام)
۱) امام علی — علی بن ابیطالب (ع)
- لقب: امیرالمؤمنین
- کنیه: ابوالحسن
- تولد: ۱۳ رجب، ۲۳ قبل از هجرت، مکه
- شهادت: ۲۱ رمضان ۴۰ هـ.ق، کوفه
امیرالمؤمنین علی (ع) نخستین امام ما شیعیان است؛ کسی که در خانه کعبه چشم به جهان گشود و همواره یاور و همراه پیامبر بود. او در راه عدالت و دفاع از اسلام با دشمنان داخلی و خارجی جنگید و در حکومتش با فتنههای بزرگی چون جمل و صفین روبهرو شد. سرانجام در محراب مسجد کوفه به دست دشمنان عدالت به شهادت رسید و الگویی جاودان از ایمان و عدالت برای ما گذاشت.
۲) امام حسن — حسن بن علی (ع)
- لقب: کریم اهلبیت
- کنیه: ابوالمحمد
- تولد: ۱۵ رمضان ۳ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۲۸ صفر ۵۰ هـ.ق، مدینه
امام حسن مجتبی (ع) دومین امام ماست؛ کریم اهلبیت که مهربانی و بخشندگیاش زبانزد است. او پس از شهادت پدر بزرگوارش به امامت رسید و در برابر معاویه قرار گرفت. برای حفظ جان شیعیان و جلوگیری از خونریزی، ناچار به صلح شد، هرچند این تصمیم تلخ بود. او عمری را در صبر و حلم گذراند تا آنکه با توطئه دشمنان به شهادت رسید.
۳) امام حسین — حسین بن علی (ع)
- لقب: سیدالشهداء
- کنیه: اباعبدالله
- تولد: ۳ شعبان ۴ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۱۰ محرم ۶۱ هـ.ق، کربلا
امام حسین (ع) سومین امام ماست که قیام جاودانهاش در کربلا چراغ هدایت همه آزادگان شد. او در برابر حکومت ظالم یزید ایستاد و فرمود هرگز در برابر ظلم تسلیم نمیشود. در صحرای کربلا با یاران اندکش مظلومانه جنگید و شهید شد، اما خون او اسلام را زنده نگه داشت. کربلا برای ما مدرسه آزادی، ایثار و مقاومت است.
۴) امام سجاد — علی بن حسین (ع)
- لقب: زینالعابدین، سجاد
- کنیه: ابوالمحمد
- تولد: ۳۸ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۲۵ محرم ۹۵ هـ.ق، مدینه
امام سجاد (ع) چهارمین امام ماست و بازمانده داغدار واقعه کربلا. او در شرایط خفقان اموی با زبان دعا و عبادت اسلام را زنده نگه داشت. صحیفه سجادیه که از او بهجا مانده، پر از نیایشها و معارف بلند الهی است که روح ما را به خداوند نزدیک میکند. او سالهای عمر خود را با صبر و بندگی در برابر ستم به پایان رساند.
۵) امام محمد باقر — محمد بن علی (ع)
- لقب: باقرالعلوم
- کنیه: ابو جعفر
- تولد: ۵۷ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۷ ذیالحجه ۱۱۴ هـ.ق، مدینه
امام باقر (ع) پنجمین امام ماست که دریای دانش را برای شیعه گشود. او در روزگار ضعف امویان توانست معارف اسلام را آشکار و شاگردان فراوانی تربیت کند. در محضر او مسائل فقهی و اعتقادی روشن شد و ما شیعیان بخش مهمی از معارف دین را از او به ارث بردهایم.
۶) امام جعفر صادق — جعفر بن محمد (ع)
- لقب: صادق آل محمد
- کنیه: ابو عبدالله
- تولد: ۸۳ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۲۵ شوال ۱۴۸ هـ.ق، مدینه
امام صادق (ع) ششمین امام ماست که مکتب علمی شیعه را بنیاد نهاد. او شاگردان بزرگی همچون هشام بن حکم و جابر بن حیان تربیت کرد و معارف اسلام را در گسترهای وسیع گسترش داد. با وجود فشار حکومت عباسی، او فرصت یافت تا پایههای فقه و کلام شیعه را استوار سازد و حقایق ناب اسلام را برای ما روشن کند.
۷) امام موسی کاظم — موسی بن جعفر (ع)
- لقب: کاظم
- کنیه: ابوالحسن
- تولد: ۱۲۸ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۲۵ رجب ۱۸۳ هـ.ق، بغداد
امام موسی کاظم (ع) هفتمین امام ماست؛ کسی که صبر و بردباریاش زبانزد شد و لقب «کاظم» گرفت. بیشتر عمرش را در زندانهای هارونالرشید سپری کرد، اما ایمانش هرگز سست نشد. او در زندان بغداد به شهادت رسید و برای ما الگویی شد که حتی در سختترین شرایط، باید ایمان و حق را پاس داشت.
۸) امام رضا — علی بن موسی (ع)
- لقب: رضا
- کنیه: ابوالحسن
- تولد: ۱۱ ذیقعده ۱۴۸ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۳۰ صفر ۲۰۳ هـ.ق، توس (مشهد)
امام رضا (ع) هشتمین امام ماست که مأمون عباسی او را به ولایتعهدی خویش منصوب کرد. با اینکه این پیشنهاد سیاسی بود، امام با درایت آن را پذیرفت تا دین خدا حفظ شود. او در مناظرههای علمی با دانشمندان ادیان مختلف حقانیت اسلام را آشکار ساخت. سرانجام در توس به شهادت رسید و امروز مرقد مطهرش در مشهد پناهگاه دلهای ماست.
۹) امام محمد جواد — محمد بن علی (ع)
- لقب: جواد، تقی
- کنیه: ابو جعفر
- تولد: ۱۹۵ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۲۹ ذیقعده ۲۲۰ هـ.ق، بغداد
امام جواد (ع) نهمین امام ماست که در کودکی به امامت رسید و همه را با دانش و تواناییاش شگفتزده کرد. او در مناظرات علمی بر علما و بزرگان زمان غلبه کرد و علم و فضل خویش را نشان داد. با وجود فشارهای عباسیان، دین خدا را پاس داشت و در جوانی به شهادت رسید.
۱۰) امام علی هادی — علی بن محمد (ع)
- لقب: نقی، هادی
- کنیه: ابوالحسن
- تولد: ۲۱۲ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۳ رجب ۲۵۴ هـ.ق، سامراء
امام هادی (ع) دهمین امام ماست که بیشتر عمرش تحت نظر حکومت عباسی در سامراء گذشت. او با تقوا و رهبری معنوی خود، شیعیان را در شرایط سخت هدایت کرد. با نامهها و وکلای خویش ارتباط با شیعیان را حفظ نمود و در نهایت در سامراء مظلومانه به شهادت رسید.
۱۱) امام حسن عسکری — حسن بن علی (ع)
- لقب: عسکری
- کنیه: ابوالمحمد
- تولد: ۲۳۲ هـ.ق، مدینه
- شهادت: ۸ ربیعالاول ۲۶۰ هـ.ق، سامراء
امام حسن عسکری (ع) یازدهمین امام ماست که در پادگان نظامی سامراء تحت نظر حکومت زندگی میکرد. ارتباط شیعیان با او بسیار محدود بود و بیشتر از طریق نمایندگان صورت میگرفت. او پدر امام مهدی (عج) است و با شهادتش دوران غیبت آغاز شد.
۱۲) امام مهدی — محمد بن حسن (عج)
- لقب: قائم، صاحبالزمان
- کنیه: ابوالقاسم
- تولد: ۱۵ شعبان ۲۵۵ هـ.ق، سامراء
- وضعیت: در غیبت از سال ۲۶۰ هـ.ق تاکنون
امام مهدی (عج) دوازدهمین امام ماست و ما شیعیان باور داریم او زنده است و در غیبت به سر میبرد. در دوران غیبت صغری از طریق نواب خاص با شیعیان ارتباط داشت و از آن زمان به بعد غیبت کبری آغاز شد. ما منتظریم روزی ظهور کند و جهان را پر از عدل و داد نماید؛ امید همه مؤمنان به ظهور اوست.




