در سپیدهدم ۱۸ دی ۱۳۹۸، در پی شرایط حساس منطقهای و بروز خطای غیرعمد انسانی در پدافند هوایی، پرواز PS752 سقوط کرد و ۱۷۶ نفر از عزیزان ما، از جمله نخبگان بیبدیل علمی، جان به جانآفرین تسلیم کردند. این واقعه تلخ، زخمی عمیق بر دل ملت ایران و جامعه علمی گذاشت؛ جوانانی که هر یک ستارهای در آسمان دانش و مایه افتخار میهن بودند، در لحظهای ناباورانه پر کشیدند. گرامیداشت یاد این شهدای مظلوم، وظیفهای ملی است تا نام و دستاوردهای نخبگانی که عاشقانه برای تعالی نام ایران در مجامع جهانی تلاش میکردند، هرگز از حافظه تاریخی این مرز و بوم پاک نشود.
اسامی شهدای هواپیمای اوکراینی به همراه جزئیات
| نام و نام خانوادگی | سن | شغل، تحصیلات و دانشگاه | روابط خانوادگی (نسبت) | محل زندگی |
|---|---|---|---|---|
| عایشه پورقادری | ۳۶ | مالک نانوایی؛ علاقهمند به آشپزی سنتی | مادر فاطمه پساوند | شمال ونکوور، کانادا |
| فاطمه پساوند | ۱۷ | دانشآموز سال آخر دبیرستان کارسون گراهام | فرزند عایشه پورقادری | شمال ونکوور، کانادا |
| آرش پورضرابی | ۲۶ | دانشجوی ارشد علوم کامپیوتر؛ فارغالتحصیل شریف | همسر پونه گرجی | ادمونتون، کانادا |
| پونه گرجی | ۲۵ | دانشجوی ارشد علوم کامپیوتر؛ فارغالتحصیل شریف | همسر آرش پورضرابی | ادمونتون، کانادا |
| منصور پورجم | ۵۳ | تکنسین دندانسازی | پدر یک پسر ۱۳ ساله | اتاوا، کانادا |
| ناصر پورشعبان اوشیبی | ۵۳ | مهندس در سیستم حملونقل عمومی ونکوور | همسر فیروزه مدنی؛ پدر کیمیا | ونکوور، کانادا |
| شکوفه چوپاننژاد | ۵۶ | پزشک زنان و زایمان؛ رئیس سابق جامعه ایرانی | مادر سارا و صبا سعادت | ادمونتون، کانادا |
| سارا سعادت | ۲۴ | دانشآموخته معارف اسلامی و دانشجوی پزشکی | فرزند شکوفه؛ خواهر صبا | ادمونتون، کانادا |
| صبا سعادت | ۲۲ | دانشجوی روانشناسی بالینی؛ معلم پیانو | فرزند شکوفه؛ خواهر سارا | ادمونتون، کانادا |
| سوزان گل باباپور | ۴۹ | دانشآموخته شیمی؛ مشاور املاک | – | تورنتو، کانادا |
| فرید آراسته | ۳۲ | دکترای بیولوژی مولکولی؛ محقق ژنتیک | – | اتاوا، کانادا |
| روجا آزادیان | ۴۸ | مهندسی صنایع؛ فارغالتحصیل علم و صنعت | همسر دانشجوی کالج الگونکوین | اتاوا، کانادا |
| ایمان آقابالی | ۲۸ | فارغالتحصیل شریف؛ دانشجوی دکترای مکمستر | – | همیلتون، کانادا |
| مریم آقامیری | ۴۶ | – | – | ایران |
| غنیمت اژدری | ۳۶ | دانشجوی دکترای منابع طبیعی؛ فعال حقوق بومیان | – | گوئلف، کانادا |
| نیلوفر ابراهیم | ۳۴ | مهندس برق؛ کار در سیستم اسکایترین ونکوور | همسر اردلان ابنالدین حمیدی | ونکوور، کانادا |
| بهناز ابراهیمی خوئی | ۴۵ | – | – | ایران |
| سید مهران ابطحی فروشانی | ۴۵ | پستدکتری مهندسی عمران؛ دانشگاه UBC | – | ونکوور، کانادا |
| اردلان ابنالدین حمیدی | ۴۸ | فارغالتحصیل علم و صنعت؛ مهندس حملونقل | همسر نیلوفر ابراهیم؛ پدر کامیار | ونکوور، کانادا |
| کامیار ابنالدین حمیدی | ۱۵ | دانشآموز دبیرستان | فرزند اردلان ابنالدین حمیدی | ونکوور، کانادا |
| منصور اثنی عشری اصفهانی | ۲۹ | دانشجوی دکترای مهندسی عمران؛ دانشگاه واترلو | – | واترلو، کانادا |
| میترا احمدی | ۴۶ | – | مادر رامتین احمدی | ایران |
| رامتین احمدی | ۹ | دانشآموز | فرزند میترا احمدی | ایران |
| ارشیا ارباب بهرامی | ۱۹ | دانشآموز سال آخر دبیرستان؛ ورزشکار | – | کلگری، کانادا |
| اوین ارسلانی | ۳۰ | تحصیلات بازرگانی | همسر هیوا مولانی؛ مادر کردیا | آژاکس، کانادا |
| مهدی اسحاقیان درچه | ۲۴ | فارغالتحصیل شریف؛ دانشجوی دکترای مکمستر | – | همیلتون، کانادا |
| محمدحسین اسدی لاری | ۲۳ | دانشجوی پزشکی تورنتو؛ مدالآور المپیاد | برادر زینب اسدی لاری | تورنتو، کانادا |
| زینب اسدی لاری | ۲۱ | دانشجوی بیولوژی؛ دانشگاه تورنتو | خواهر محمدحسین اسدی لاری | تورنتو، کانادا |
| پریسا اقبالیان | ۴۲ | دندانپزشک در آئورورا | همسر حامد اسماعیلیون؛ مادر ریرا | آئورورا، کانادا |
| ریرا اسماعیلیون | ۹ | دانشآموز دبستان | فرزند پریسا اقبالیان | آئورورا، کانادا |
| امیر اشرفی حبیبآبادی | ۲۸ | مهندس کامپیوتر و مکانیک؛ فارغالتحصیل شریف | – | ادمونتون، کانادا |
| شاهرخ اقبالی بازفت | ۵۹ | – | پدر شهرزاد اقبالی بازفت | ایران |
| شهرزاد اقبالی بازفت | ۸ | دانشآموز | فرزند شاهرخ اقبالی بازفت | ایران |
| محمد مهدی الیاسی | ۲۸ | مهندس مکانیک؛ همبنیانگذار شرکت پهپاد | – | مونترال، کانادا |
| سید مهدی امامی | ۶۰ | – | پدر سوفی امامی | ایران |
| سوفی امامی | ۵ | کودک | فرزند سید مهدی امامی | نورت یورک، کانادا |
| روجا امیدبخش | ۲۳ | دانشجوی سال اول تجارت؛ دانشگاه ویکتوریا | – | ویکتوریا، کانادا |
| آلما اولادی | ۲۸ | دانشجوی دکترای ریاضی؛ دانشگاه اتاوا | – | اتاوا، کانادا |
| امیرحسین اویسی | ۴۳ | – | پدر عسل اویسی | ایران |
| عسل اویسی | ۸ | کودک | فرزند امیرحسین اویسی | ایران |
| مهربان بدیعی اردستانی | ۱۹ | دانشجوی علوم سلامت؛ دانشگاه اتاوا | – | ون، کانادا |
| نگار برقعی | ۳۲ | – | خواهرزاده سوفی امامی | مونترال، کانادا |
| سمیرا بشیری | ۳۲ | دامپزشک؛ محقق دانشگاه ویندزور | همسر حمیدرضا ستاره کوکب | ویندزور، کانادا |
| محمد امین بیروتی | ۲۹ | مهندس کامپیوتر؛ فارغالتحصیل شریف | – | ادمونتون، کانادا |
| محمد امین جبلی | ۲۹ | دکترای پزشکی؛ دانشجوی تحقیقاتی تورنتو | – | تورنتو، کانادا |
| پدرام جدیدی | ۲۸ | ارشد عمران؛ دانشجوی دکترای ویندزور | – | ویندزور، کانادا |
| السا جدیدی | ۸ | کودک | – | ایران |
| شادی جمشیدی | ۳۲ | مهندس پلیمر؛ مشاور فروش فنی | – | میسیساگا، کانادا |
| حمیدرضا جوادی اصل | ۵۲ | – | پدر کیان جوادی اصل | ایران |
| کیان جوادی اصل | ۱۷ | دانشآموز | فرزند حمیدرضا جوادی اصل | ایران |
| بهاره حاج اسفندیاری | ۴۱ | مهندس عمران در وینیپگ | همسر محمد مهدی صادقی | وینیپگ، کانادا |
| صدف حاجی آقاوند | ۲۷ | دانشجوی منابع انسانی؛ دانشگاه یورک | – | تورنتو، کانادا |
| مهدیه حاجی قاسمی | ۳۸ | – | مادر آرسام و آرنیکا نیازی | نورت یورک، کانادا |
| آرسام نیازی | ۱۱ | دانشآموز تیزهوش | فرزند مهدیه؛ برادر آرنیکا | نورت یورک، کانادا |
| آرنیکا نیازی | ۸ | کودک | فرزند مهدیه؛ خواهر آرسام | نورت یورک، کانادا |
| پارسا حسننژاد | ۱۶ | دانشآموز | – | ایران |
| زهرا حسنی سعدی | نامشخص | فیزیک؛ فارغالتحصیل شریف | – | ادمونتون، کانادا |
| سحرناز حقجو | ۳۷ | – | – | ایران |
| سارا حمزئی | ۳۴ | – | – | ایران |
| حدیث حیات داودی | ۲۷ | دکترای شیمی؛ دانشگاه وسترن | – | لندن، کانادا |
| فروغ خادم | ۳۸ | دکترای ایمنیشناسی؛ دانشمند | – | مانیتوبا، کانادا |
| دلارام داداشنژاد | ۲۶ | دانشجوی تغذیه؛ کالج لنگارا | – | ونکوور، کانادا |
| سام ذکائی | نامشخص | مهندس نفت؛ علم و صنعت | – | ایران |
| نسیم رحمانیفر | ۲۵ | ارشد مکانیک؛ دانشگاه آلبرتا | – | ادمونتون، کانادا |
| سید زیوان رحیمی | ۳ | کودک | – | ایران |
| رزگار رحیمی | ۳۸ | مهندسی برق؛ علم و صنعت | – | ایران |
| نیلوفر رزاقی خمسی | نامشخص | معلم در ونکوور | همسر اردلان ابنالدین حمیدی | ونکوور، کانادا |
| شهاب رعنا | ۳۵ | مهندس مکانیک؛ دانشجوی جوشکاری | – | مونترال، کانادا |
| آراد زارعی | ۱۸ | دانشآموز دبیرستان | – | ریچموند هیل، کانادا |
| مایا زیبایی | ۱۶ | دانشآموز سال دهم | – | تورنتو، کانادا |
| کسری ساعتی | نامشخص | مکانیک هواپیما | پدر دو فرزند | کلگری، کانادا |
| محمد حسین ساکت | ۳۲ | دانشجوی دکترای مهندسی ریلی | – | ایران |
| حمیدرضا ستاره کوکب | نامشخص | دکترای مکانیک؛ ارشد شریف | همسر سمیرا بشیری | ویندزور، کانادا |
| ساجده سرائیان | ۲۶ | دانشجوی مهندسی شیمی | – | لندن، کانادا |
| امیر حسین سعیدینیا | نامشخص | مهندسی پزشکی؛ امیرکبیر | – | ایران |
| پانیذ سلطانی | نامشخص | مهندسی مواد؛ علم و صنعت | – | ایران |
| راحله سلمانیزاده قهه | نامشخص | – | – | ایران |
| شیدا شادخو | نامشخص | – | همسر حسن شادخو | تورنتو، کانادا |
| مسعود شاطرپور خیابان | نامشخص | – | – | ایران |
| الوند صادقی | نامشخص | مهندسی صنایع؛ دانشگاه تهران | برادر سهند صادقی | تورنتو، کانادا |
| سهند صادقی | نامشخص | دانشجوی جوشکاری | برادر الوند صادقی | مونترال، کانادا |
| میرمحمد مهدی صادقی | نامشخص | مهندسی عمران؛ دانشگاه تهران | پدر آنیسا صادقی | ایران |
| آنیسا صادقی | ۱۰ | کودک | فرزند میرمحمد مهدی صادقی | وینیپگ، کانادا |
| محمد صالحه | نامشخص | دانشجوی دانشگاه تورنتو | – | تورنتو، کانادا |
| نیلوفر صدر | نامشخص | – | مادر سید نوژن صدر | ایران |
| سید نوژن صدر | ۱۱ | کودک | فرزند نیلوفر صدر | ایران |
| ندا صدیقی | نامشخص | چشمپزشک | – | انتاریو، کانادا |
| پگاه صفرپور کلور | نامشخص | – | – | ایران |
| محسن صلاحی | نامشخص | معلم کالج سستار | همسر مهسا امیر لیراوی | نورت یورک، کانادا |
| مهسا امیر لیراوی | ۳۰ | معلم کالج سستار | همسر محسن صلاحی | نورت یورک، کانادا |
| سعید طهماسبی خادم اسدی | نامشخص | مهندسی عمران؛ دانشگاه تهران | – | ایران |
| دریا طوقیان | ۲۲ | دانشجوی معماری | – | تورنتو، کانادا |
| محمد عباسپور قادی | نامشخص | – | همسر زهرا نقیبی | ایران |
| مجتبی عباسنژاد | ۲۶ | دکترای برق و کامپیوتر تورنتو | – | تورنتو، کانادا |
| محمود عطار | نامشخص | – | – | ایران |
| سیاوش غفوری آذر | نامشخص | مهندس بمباردیه | همسر سارا ممانی | مونترال، کانادا |
| فریده غلامی | نامشخص | ریاضیات؛ علم و صنعت | – | ایران |
| آیدا فرزانه | نامشخص | دکترای مهندسی | همسر آروین مرتب | مونترال، کانادا |
| مرضیه فروتن | نامشخص | دکترای جغرافیا؛ واترلو | – | واترلو، کانادا |
| شکیبا فقاهتی | نامشخص | – | – | ایران |
| شریعه فقیهی | نامشخص | دندانپزشک | مادر یک دختر | هالیفاکس، کانادا |
| فائزه فلسفی | ۴۶ | فارغالتحصیل شریف | مادر فراز فلسفی | ایران |
| فراز فلسفی | ۳۰ | دانشجوی مکگیل | فرزند فائزه فلسفی | تورنتو، کانادا |
| پریناز قادرپناه | نامشخص | مهندسی نساجی | همسر ایمان قادرپناه | تورنتو، کانادا |
| ایمان قادرپناه | نامشخص | فعال جامعه ایرانی | همسر پریناز قادرپناه | تورنتو، کانادا |
| امیرحسین قاسمی | نامشخص | ارشد مهندسی زیستپزشکی | – | وینیپگ، کانادا |
| کیانا قاسمی | ۱۹ | دانشجوی آیتی | – | کانادا |
| میلاد قاسمی آریانی | ۳۲ | دکترای دانشگاه گوئلف | – | گوئلف، کانادا |
| فاطمه قاسمی دستجردی | نامشخص | – | – | ایران |
| امیرحسین قربانی بهابادی | نامشخص | – | – | ایران |
| درسا قندچی | ۱۷ | دانشآموز | خواهر دانیال قندچی | ایران |
| دانیال قندچی | ۸ | کودک | برادر درسا قندچی | ایران |
| مهدیه قوی | نامشخص | دانشجوی پزشکی | خواهر معصومه قوی | هالیفاکس، کانادا |
| معصومه قوی | نامشخص | مهندسی؛ کار در هواوی | خواهر مهدیه قوی | هالیفاکس، کانادا |
| فاطمه کازرانی | ۲۹ | بهداشتشناس دهان | – | ونکوور، کانادا |
| محمدرضا کدخدازاده | ۴۰ | – | – | ایران |
| سعید کدخدازاده کاشانی | نامشخص | – | – | ایران |
| بهاره کرمی مقدم | ۳۳ | مهندسی محیط زیست | – | تورنتو، کانادا |
| فرشته مالکی دیزچی | نامشخص | – | مادر یک دختر | انتاریو، کانادا |
| فاطمه محمودی | نامشخص | ارشد مالی؛ سنت ماری | – | هالیفاکس، کانادا |
| فیروزه مدنی | نامشخص | – | همسر ناصر پورشعبان | ونکوور، کانادا |
| امیر مرادی | نامشخص | – | – | ایران |
| آروین مرتب | نامشخص | دکترای مهندسی | همسر آیدا فرزانه | مونترال، کانادا |
| سهیلا معصومه مشرف رضوی | ۵۵ | کارمند هتل | مادر سه فرزند | شمال ونکوور، کانادا |
| محمد معینی | ۳۵ | کارمند بمباردیه | – | والکورت، کانادا |
| راستین مقدم | ۹ | کودک | – | ایران |
| سیاوش مقصودلو استرآبادی | نامشخص | پستدکتری علوم سلامت | همسر آزاده؛ پدر پریا | سوئد |
| آزاده کاوه | نامشخص | – | همسر سیاوش؛ مادر پریا | سوئد |
| پریا مقصودلو استرآبادی | نامشخص | دانشآموز | فرزند سیاوش و آزاده | سوئد |
| مریم ملک | نامشخص | ارشد مالی؛ سنت ماری | – | هالیفاکس، کانادا |
| سارا ممانی | ۳۶ | مهندس بمباردیه | همسر سیاوش غفوری آذر | مونترال، کانادا |
| سید پدرام موسوی بفروئی | ۴۷ | استاد مهندسی مکانیک؛ دانشگاه آلبرتا | همسر مژگان دانشمند؛ پدر دریا و درینا | ادمونتون، کانادا |
| مژگان دانشمند | ۴۴ | استاد مهندسی برق؛ دانشگاه آلبرتا | همسر پدرام موسوی؛ مادر دریا و درینا | ادمونتون، کانادا |
| سیده دریا موسوی بفروئی | ۱۴ | دانشآموز | فرزند پدرام و مژگان | ادمونتون، کانادا |
| سیده درینا موسوی بفروئی | ۹ | دانشآموز | فرزند پدرام و مژگان | ادمونتون، کانادا |
| کردیا مولانی | ۱ | کودک | فرزند اوین ارسلانی و هیوا | آژاکس، کانادا |
| هیوا مولانی | نامشخص | – | همسر اوین؛ پدر کردیا | آژاکس، کانادا |
| محمد جواد میانجی | نامشخص | – | – | ایران |
| فرزانه نادری | نامشخص | – | – | ایران |
| الناز نبیی | ۳۰ | دکترای مدرسه تجارت آلبرتا | – | ادمونتون، کانادا |
| مهرداد نقیب لاهوتی | نامشخص | – | – | ایران |
| زهرا نقیبی | نامشخص | دکترای ویندزور؛ رئیس IEEE | همسر محمد عباسپور قادی | ویندزور، کانادا |
| میلاد نهاوندی | نامشخص | مهندسی دانشگاه وسترن | – | لندن، کانادا |
| غزل نوریان | ۲۶ | مهندسی وسترن؛ فارغالتحصیل شریف | – | لندن، کانادا |
| فرهاد نیکنام | نامشخص | – | – | ایران |
| سهند هاتفی مستقیم | نامشخص | دانشجوی جوشکاری | – | مونترال، کانادا |
| شهرزاد هاشمی | ۴۵ | روانشناسی عمومی؛ دانشگاه تهران | – | ایران |
ششمین سالگرد فاجعه و مسیر عدالت
پس از گذشت شش سال از آن سحرگاه تلخ، پرونده پرواز PS752 همچنان یادآور غمی سنگین و درسی بزرگ از دوران حساس نبرد و دفاع است. حادثهای که در میانه تهدیدات مستقیم دشمن و در پی یک خطای انسانی غیرعمد پدافندی رخ داد، داغی بر پیشانی ایران گذاشت که با هیچ کلامی جبران نمیشود. دستگاه قضایی کشور با برگزاری جلسات متعدد دادگاه و صدور احکام قانونی برای مقصران، گامی جدی در جهت پاسخگویی و اجرای عدالت برداشت، هرچند که التیام زخم خانوادههای داغدار نیازمند همدلی مستمر جامعه است.
غمی که از دست رفتن این سرمایههای علمی—از نخبگان شریف تا اساتید برجستهای بر پیکره میهن وارد کرد، خسارتی جبرانناپذیر است که تنها با زنده نگه داشتن یاد و راه علمی آنان میتوان بخشی از حق این عزیزان را ادا کرد. امروز یاد این مسافران آسمانی به عنوان بخشی از تاریخ پرفراز و نشیب ایران عزیز، همواره با احترام و اندوه گرامی داشته میشود.
