نام «محمد ساعدینیا» در دهههای اخیر بیش از هر چیز یادآور توسعه صنعتی و نوسازی یکی از اصیلترین میراثهای خوراکی ایران، یعنی سوهان قم بوده است. او که با تکیه بر تجربه طولانی خود توانست یک کارگاه سنتی را به یک گروه غذایی بینالمللی تبدیل کند، اخیراً به دلیل ورود به حوزههای غیرمرتبط و چالشهای قانونی، در صدر اخبار حوادث و قضایی قرار گرفته است.
از شاگردی در قم تا خودکفایی در تولید
محمد ساعدینیا، متولد ۱۳۲۳ در شهر مقدس قم، نمونهای از نسل کارآفرینانی است که الفبای صنعت را در حجرههای بازار آموختند. او که فرزند یک خانواده کشاورز بود، از سن ۱۲ سالگی به عنوان کارگر در کارگاههای سوهانپزی مشغول به کار شد. ساعدینیا در گفتگوی رسانهای خود با «ایستا مگنت» تایید کرده که پیشرفت او حاصل ۶۵ سال استمرار و شاگردی در محضر اساتیدی چون «حاج حسین پسران» بوده است. وی در سن ۱۴ سالگی توانست با اتکا به پسانداز اندک خود، نخستین واحد مستقل تولیدیاش را راهاندازی کند. او بیش از ۶۵ سال تجربه در این حوزه دارد و فلسفه کسبوکارش بر پایه رضایت مشتری استوار است:
«اگر مشتری ناراضی باشد، کسبوکار شکست میخورد.»
گسترش برند و نفوذ در بازارهای جهانی
نقطه عطف فعالیت حرفهای او در سال ۱۳۵۱ با تاسیس رسمی گروه غذایی «محمد ساعدینیا» رقم خورد. وی با درک ضرورت تغییر در بستهبندی و ارائه محصولات، توانست سوهان را از یک سوغات محلی به محصولی صادراتی تبدیل کند. ورود به حوزه شکلاتسازی مدرن در سال ۱۳۹۷ و راهاندازی کافه-رستورانهای زنجیرهای در ابتدای دهه ۱۴۰۰، گامهایی بود که او برای جذب ذائقه جدید بازار برداشت. امروزه محصولات این گروه به بیش از ۳۰ کشور از جمله آلمان، کانادا و امارات صادر میشود که نشاندهنده ظرفیتهای بالای صنایع غذایی ایران در صورت مدیریت اصولی است.
خدمات اجتماعی و نیکوکاری
در کارنامه ساعدینیا، فعالیتهای خیرخواهانه نیز به چشم میخورد. ساخت مجهزترین مرکز نگهداری از سالمندان در قم که در سال ۱۴۰۳ با سرمایهگذاری شخصی وی کلید خورد، مورد تمجید سازمانهای حمایتی قرار گرفت. این اقدامات نشاندهنده پیوند عمیق کارآفرینان سنتی با مفاهیم مذهبی و اخلاق عمومی جامعه ایران در دهههای گذشته است.
ورود به حاشیه و مواجهه با قانون
با این حال، روند موفقیتهای اقتصادی ساعدینیا در سال ۱۴۰۴ با چالشهای جدی روبرو شد. بر اساس گزارشهای رسمی، وی در جریان ناآرامیهای دیماه ۱۴۰۴، با اتخاذ مواضعی در شبکههای اجتماعی و همراهی با جریانهای خارجنشین، مسیر فعالیت اقتصادی خود را به سمت تنشهای سیاسی سوق داد. گزارشهای منتشر شده در رسانههایی مانند «ایران اینترنشنال» حاکی از آن است که وی تحت تاثیر فراخوانهای معاندین، اقدام به تعطیلی کسبوکارهای خود کرد.
اقدامات قضایی و وضعیت فعلی
در پی این اقدامات، دستگاه قضایی در ۲۳ دیماه ۱۴۰۴ حکم بازداشت وی را صادر کرد. دادگستری قم علت این برخورد را «تشویق به اغتشاش» و تحریک برای ایراد خسارت به اموال عمومی اعلام کرده است. مطابق با قوانین جاری کشور، پروانه کسب واحدهای متخلف ابطال و حسابهای بانکی و اموال وی جهت جبران خسارات احتمالی به حقوق بیتالمال توقیف شد. سخنگوی قوه قضائیه در آخرین بهروزرسانی در بهمن ۱۴۰۴، تداوم بازداشت و پیگیری پرونده وی در مراجع ذیصلاح را تایید کرده است.
