پرونده مفاسد اقتصادی فرزندان محمد مصدق کهنموئی، فراتر از یک موضوع قضایی ساده، به نمادی از چالش میان شعار عدالتمحوری و واقعیتهای «آقازادگی» در لایههای فوقانی حاکمیت تبدیل شده است. این پرونده که از طبقات فوقانی ستاد قوه قضاییه آغاز و به صدور احکام سنگین حبس ختم شد، نشاندهنده عمق نفوذ شبکههای فساد حتی در بدنه نهادهای ناظر است. انتشار خبر ضبط ثروت افسانهای این شبکه، شوکی جدی به افکار عمومی وارد کرد و بار دیگر پرسشهایی را درباره منشأ ثروتهای بادآورده در سایه روابط خصوصی مطرح ساخت.
آقازادههای ۵ همتی؛ شبکه نفوذ و احکام قضایی
فرزندان محمد مصدق کهنموئی، یعنی امیرحسین و محمدصادق مصدق کهنمویی، بازیگران اصلی پروندهای هستند که در آن از نفوذ پدر خود برای تغییر آرای قضایی و کسب مال نامشروع استفاده میکردند.
امیرحسین مصدق کهنمویی متولد شهر قم و برادرش محمد صادق مصدق کهنمویی متولد شهر تهران است.
شیوه کار شبکه فساد
بر اساس کیفرخواست، این دو برادر با تشکیل یک دفتر غیرقانونی و راهاندازی شرکتهای کاغذی مانند «بازرگانی صنعتی کیمیا اکسیر ملل»، شبکهای برای «اعمال نفوذ در پروندههای کلان اقتصادی» ایجاد کرده بودند. آنها به طرفین پروندههای بزرگ وعده میدادند که میتوانند رأی دادگاه را به صورت تضمینی به نفع آنها تغییر دهند.
- پرونده رستمیصفا: اعمال نفوذ در پرونده این ابربدهکار بانکی و کسب حدود ۲۰۰ میلیارد تومان مال نامشروع.
- ورزشگاه شهدای قیطریه: سوءاثر در ماجرای واگذاری این ورزشگاه به یک برجساز که سهم فرزندان معاون اول سابق در این فقره حدود ۱۴۰ میلیارد تومان برآورد شده است.
- پولشویی گسترده: استفاده از حسابهای افراد ثالث (پوششی) برای خرید خودروهای لوکس، ملک و طلا جهت پنهان کردن مسیر پول.
ثروت ضبط شده
جدیدترین اخبار حاکی از آن است که از این شبکه فساد، ثروتی معادل ۵ هزار میلیارد تومان (۵ همت) ضبط شده است. این رقم نجومی که با احتساب نوسانات ارزی معادل ۳۶ تا ۱۰۰ میلیون دلار برآورد میشود، شامل لیستی از اموال لوکس است.
احکام قطعی صادره
پس از برگزاری ۲۶ جلسه دادگاه و بررسی ۱۴ هزار برگ پرونده در ۷۲ جلد، احکام نهایی صادر و قطعی شده است.
| نام متهم | اتهامات اصلی | حکم حبس | سایر مجازاتها |
|---|---|---|---|
| امیرحسین مصدق | سوءاستفاده از روابط، پولشویی، ارتشا، نگهداری مواد مخدر | بیش از ۱۷ سال | جزای نقدی سنگین و مصادره اموال |
| محمدصادق مصدق | سوءاستفاده از روابط و چندین فقره پولشویی | ۸ سال | جزای نقدی و مصادره اموال |
محمد مصدق کهنموئی؛ از اوج قدرت تا استعفای اجباری
محمد مصدق کهنموئی، پدر متهمان، متولد ۱۳۴۲ در تبریز و دارای دکترای حقوق کیفری است. او سابقه طولانی در مناصب کلیدی دستگاه قضا داشته است:
- معاون اول قوه قضاییه: منصوب شده توسط غلامحسین محسنی اژهای (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲).
- رئیس دیوان عدالت اداری: (فروردین تا تیر ۱۴۰۰).
- معاون حقوقی قوه قضاییه: (۱۳۹۸ تا ۱۴۰۰).
- معاون دادستان کل کشور: از سال ۱۳۹۵.
با جدی شدن پرونده فرزندان در اسفند ۱۴۰۲، وی از سمت معاون اولی استعفا داد. هرچند او تأکید کرد که هیچ مداخلهای در روند پرونده نداشته است، اما استعفای او برای جلوگیری از هرگونه شائبه در روند رسیدگی توسط رئیس قوه قضاییه پذیرفته شد.
تضاد میان ساختار و رفتار
از منظر تحلیلی، پرونده فرزندان مصدق را میتوان از دو زاویه بررسی کرد. از یک سو، اقدام دستگاه قضا در محاکمه فرزندان یکی از عالیترین مقامات خود، تلاشی برای نمایش عدالت و عدم تبعیض توصیف میشود. عبور از خط قرمزهای سنتی و بررسی پروندهای با این حجم، نشاندهنده ارادهای برای برخورد با فساد در سطوح بالا است.
اما از سوی دیگر، این پرونده پرسشهای جدی درباره نظارتهای داخلی ایجاد میکند. چگونه شبکهای با این حجم از ثروت در مجاورت ستاد قوه قضاییه شکل گرفته است؟ تأخیر در اطلاعرسانی اولیه، گمانهزنیهای مختلفی را در افکار عمومی برانگیخت. فرجام این پرونده آزمونی بزرگ برای دستگاه قضا خواهد بود تا نشان دهد که برخورد با مفاسد اقتصادی نزدیکان مسئولان، به یک رویه پایدار تبدیل شده است.
